DEHB ve Dil Gelişimi Arasında Bir Bağlantı Var mı?

DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) yalnızca dikkat ve davranış sorunlarıyla sınırlı değildir. Araştırmalar, DEHB tanılı çocukların önemli bir bölümünde dil işleme, anlatı dili ve sosyal iletişim alanlarında da güçlükler yaşandığını ortaya koymaktadır. Peki DEHB dil gelişimini gerçekten etkiler mi?

DEHB Nedir?

DEHB, dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtileriyle tanımlanan nörogelişimsel bir bozukluktur. Okul çağı çocuklarının yaklaşık %5-7'sinde görülür. Beynin yürütücü işlevleri (planlama, inhibisyon, çalışma belleği) DEHB'de etkilenir ve bu durum dil kullanımıyla doğrudan ilişkilidir.

DEHB Dil Gelişimini Nasıl Etkiler?

Anlatı dili güçlüğü: Bir olayı mantıklı sırayla anlatamama
Çalışma belleği zayıflığı: Uzun cümleleri ve yönergeleri takip edememe
Sözcük bulma güçlüğü: Doğru kelimeyi bulmakta gecikmeler
Konuşma hızı tutarsızlığı
Sıra alma güçlüğü: Sohbette konuşma sıralarını bekleyememe
Konudan sapma: Konuşurken ilgisiz içeriklere geçme

DEHB ve Dil Bozukluğu Birlikte Görülür mü?

Evet. DEHB tanılı çocukların %35-50'sinde eş zamanlı dil güçlükleri bulunduğu tahmin edilmektedir. Bu nedenle DEHB değerlendirmesi sırasında dil becerileri de kapsamlı biçimde incelenmelidir.

DEHB'de Dil Güçlüklerinin Belirtileri

Uzun yönergeleri anlama ve uygulama güçlüğü
Konuşurken konudan kolayca sapma
Aşırı konuşma ya da hiç konuşmama
Kelimeleri bulamama, cümleleri yarım bırakma
Sosyal iletişim kurallarına (nezaket, sıra alma) uymada güçlük

Evde Destekleyici Stratejiler

Kısa ve tek adımlı yönergeler verin
Göz teması sağlayın, adıyla seslenin
Konuşma sıralarını görsel ya da oyunsal yollarla öğretin
Çocuğun sözünü bitirmesine izin verin
Yazılı veya görsel destekler kullanın

Profesyonel Destek

DEHB ve dil güçlüğü birlikte görüldüğünde hem psikiyatrist/psikolog hem de dil ve konuşma terapistiyle çalışmak en etkili yaklaşımdır. Diliva üzerinden bu alanda uzman terapistlere ulaşabilirsiniz.